Жоьжахати

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо

Жоьжахати — къинош дерг веллачул тIаьхьа, къиза Iазапехь таIзар ден меттиг.

Ислам[нисъе бӀаьра | нисъе]

Бусалбанийн кхетам бу Жоьжахатех АллахIа геч ца дина къинош летийнарш кхочур болу меттиг аьлла. Бусалбачеран Жоьжахатех болу хаамийн хьост Къуръан а, Мухьаммад пайхамаран Mohamed peace be upon him.svg дош а ду. Жоьжахатан хой бу — 19 буьрса малик, ткъа Жоьжахатан коьрта хехо — ницкъ болу малик Малик ду. Пайхамара ма-диццара, Жоьжахати а, Ялсамане а хIинцале кхоьллина ю, амма адамаш царна чугIур бу барт хаьттинчул тIаьхьа.

Жоьжахатехь цIеран Iазап хир ду, иза дуккха а йовха ю дуьненан цIерал, маларш хир ду кхехка хих а, ноткъех а, ткъа кхин а жоьжахатан диттан Заккуман стоьмаш а хир ду. Делах тешаш боцучеран Жоьжахатера дахар гуттаренна а хир ду, ткъа Жоьжахатан таIзар къинош долчу бусалбанийн гуттаренна хир дац, цхьа хан яьлчи (мел ю АллахIан бен хууш дац) уьш паргIат бевр бу жоьжахатан цIерах, тIаккха ялсаман чугIур бу.[1] Къуръанан сийлахь аяташкахь дуккха а хьахийна Жоьжахати, масала:


«Лаам церан ЦIергара арабовлар хир бу, амма цкъан а уьш цу чуьра арабевр бац, царна — гуттаренна а таIзар ду». (Къуръан 5:37)

«Бакъдолуш, ца тешначун, закон дохийначун, АллахIа гечдийр дац, новкъа а воккхур вац, Жоьжахати новкъий бен, цигахь гуттаренна биса беза церан». (Къуръан 4:168-169)

«Аса Жоьжахати бохуьйтур бу уьш. Хьуна мичара хуур ду Жоьжахати хIун ю? Цуо цхьан а хIума кхоа ца до, ца дуьту, адам дагадо. Цунна тIехIоттийна — ткъаясса (хехо)». (Къуръан 74:26:30)

«Кхойкхура ду цара: ‘ХIай, Малик! ХIаллакдай дIадахийтахь тхо хьайн Деле!’ Цуо эра ду: ‘Шу дуьсу!’ Оха шуна бакъо кховдийра, амма дукхаха болчарна шух бакъо ца еза». (Къуръан 43:74-78)

«Царна, ца тешначарна, кечдина малар кхехка хих, къиза Iазап уьш ца тешарна» (Къуръан 10:3-5)[2]

ЯхӀудийн дин[нисъе бӀаьра | нисъе]

Септуагинтас «Жоьжахати» термин лелайо жуьгтийн текстехь «Шеол» долчу меттигехь.[3]

Керсталла[нисъе бӀаьра | нисъе]

Орвиетон килсера Синьорелли Лукан «Къематан де» циклера фреска. 1499—1503

Жоьжахати (ᾅδης) хьахийна Керла Весетехь къинош долчарна Iазап ло эхартара меттиг санна (Лк. 16:23; 1Кор. 15:55; Отк. 6:8; Отк. 20:13). Жоьжахати юьзна ю цIерах (грек. φλογὶ), Iазап ден а, сагатдойта а меттиг ю[4]. Хьахийна кхин а «жоьжахатан неIарш» (πύλαι ᾅδου) (Мф. 16:18). Асхьабийн динан символехь юьйцу къинош дерш кIелхьара бахархьама Iийса жоьжахати воссаран ойла. Теруо ойла ю православин Къемата дийнан иконографехь.

Католицизмехь цхьацца категорера адамашна (диканаш деш хилла антикан дикачу нахана, жIарахойх доцу берашна) жоьжахатин меттана кечйина лимб.

Православехь жоьжахати къинош дерг тIаьххьара хин волу меттиг ю дуьне доьхначул тIаьхьа[5]. Къинош долчеран гуттаренна а Iазапех дуккха а дийцина Iийса пайхамара وصلة=:

« Нагахь хьо Iехавахь хьайн куьго, дIахададе иза: хьуна гIоле ду гуттаренна а долчу дахаре ваха, шина куьгаца жоьжахати воьдучул, йовш йоцучу цIерга воьдучул, цигахь церан нIаьна бала а ца ле, цIе дIа а ца йов. Нагахь хьайн кого хьо Iехавахь, дIахадабе иза: хьуна гIоле ю дахаре астагIа ваха, шина когаца жоьжахати чукхоссалле, йовш йоцучу цIерга, цигахь церан нIаьна бала а ца ле, цIе дIа а ца йов. Нагахь хьайн бIаьрго хьо Iехавахь бIаьрго, схьабаккха иза: хьуна гIоле ю цхьаьна бIаьргаца Делан Паччахьалле вахар, шина бIаьргаца жоьжахати чукхоссалле, йовш йоцучу цIерга, цигахь церан нIаьна бала а ца ле, цIе дIа а ца йов.
»
« Велла мисканиг, дIаваьхьара иза Маликаша ИбрахIиман бене. Велла хьал дерг, дIавоьллира иза. Жоьжахатехь, Iазапехь волуш, цуо айира бIаьргаш, генахь гира ИбрахIим а, Лазарь а цуьнан бенахь, элира: Тхан да ИбрахIим! Къинхетам бехьа соьх, ваийтахь Лазарь, шен пIелг хин чохь тIада а бай сан мотт шелбан, со Iазапехь ву-кха хIокху. ИбрахIим элира: Бера!дагадаийта, хьуна кхаьчна хьан диканиг хьан дахарехь, ткъа Лазаран — гIуонарг; хIинца иза кхузахь самукъанехь ву, ткъа хьо Iазапехь ву; цул сов тхуна а, шуна а юкъахь чIагIдина доккха Iин, цундела кхузара шу долчу бахка луурш а, иштта, цигара кхуза бахка луурш а бахка ца ло.
»
  1. Сборник хадисов «Сахих аль Бухари», глава «О качествах ада и том, что он уже сотворен», автор: имам Аль Бухари, Пер. с араб. Абдулла Нирша. — 5-е изд., испр. — М.: Умма, 2007
  2. Къуръан: Перевод смыслов: Э. Кулиев / Пер. с арабского Э. Р. Кулиев, Издательский дом «Умма», 2009. — 688[2]с
  3. Православная энциклопедия: А — Алексий Студит: Алексий II 2000 "Ранние библейские тексты рассматривают шеол как место обитания всех умерших независимо от их образа жизни на земле. В шеол попадают не только грешники, но и праведники. Умирая, туда нисходит Иаков (Быт 37. 35); «приложился к народу …»
  4. Кеп:ВТ-БЭАН
  5. Вопросы священнику Даниилу Сысоеву. — М.: Благотворит. фонд «Миссионер. центр им. иерея Даниила Сысоева», 2013. — С. 130