Википеди:Блоктохарш

Блоктохар — дуьззина йа цхьана декъан дехкар жигара дакъалацар Википедехь, леладо администраторша билгалчу декъашхошна йа IP-адресашна , проектан коьрта принципаш ца йохорхьама йа Википедина хила тарлуш долу зе ца хилийтархьама.

Блоктохар лара йиш йац дина низамаш дохорна бекхам бар санна, лело ца деза низамаш дохош волу декъашхо цу тайпа лелар магош ца хиларх тешийта кхин гӀирсаш чекхбаьлча бен.

Блок — дукхахьолахь декъашхочун статус йу, аккаунт йац, иза бохург ду блоках чекхвала некъ бац, вуьшта аьлча, цхьана а аккаунтера йа анониман кепара Википедин агӀонаш хийца йиш йац .

Муьлхха а декъашхочун бакъо йу WP:Администраторшка дехарш агӀонан тӀехь йа цу Ӏалашонна лерина йолчу кхечу агӀонаш тӀехь кхечу декъашхочун леларан шен мах хадор администраторшка хаийта, лерина билгал а доккхуш шена и лелар нийса доцуш лору бахьанаш. Цу хьолехь Ӏаткъаман барам харжаран жоьпалла администраторан тӀехь ду, иза декхаре ву лерина талла кхолладелла проблеман хьал, блоктохаран хьолехь цуьнан оьшуш хилар а, хаьржина хан а бакйан йеза.

Ботийн блоктохар дӀахьо коьртачу декъана боташ лелоран бакъонашца нийса а догӀуш .

Билгалдахарш

Муьлхха а администраторан бакъо йу ботан аккаунташ блоктоха хӀокху хьолашкахь:

Боташна блоктохар

Нагахь санна ботан болх барехь гӀалат гучудалахь йа комментарий йа предложени йан лаахь, ботан долахочунца зӀене вала веза. Нагахь санна бото ладаме проблемаш кхуллуш йелахь, хьуна сихонца жоп оьшуш хетахь, йа операторо гӀалатийн хаамашна жоп ца луш, кхидӀа а бот лелош йелахь, ахь дехар дита мегар ду администраторшка .

1. Лаамаза Википедина зе деш болу жуьгтийн боташ блоктохар. Цу хьолехь бот блоктуху хан йоцуш, проблема дӀайаккхалц, ткъа ботан долахочунна шен бот йохарх лаьцна хаам бан беза.
2. Вандализмна леррина кхоьллина боташна автоматически блоктохар.
3. Йукъараллин къобал ца деш болх беш йолу боташна блоктохар, барт боцуш хийцамаш бар, йа ботан бакъонаш йохош лелар .
4. 5-чу пунктца цхьаьнатоьхна.
5. Даима дихкинчу декъашхойн боташ гуттаренна а дихкина хила тарло, церан ботан технически байракх дӀайаккха а тарло.

Администраторо дукхахьолахь дӀаала деза блоктохаран бахьанаш блоктоьхначу декъашхочун дийцарийн агӀонан тӀехь . Цу хьолехь цо лелийначу низамаш дохорца йоьзна хьажоргаш йан йеза, йа декъашхочун къобал дан йиш йоцу амалш шера йовзийта йеза. Иштта, блок дӀайаккхаран хьелаш а, иза къовсаран кеп а билгалйаккхар дика ду. Нагахь санна блок дӀахӀоттийна информацин бух тӀехь, цхьанна ца лууш йолу нахана йовзийта (масала, нагахь санна блок дӀахӀоттийна хиллехь шен электронан почтан чулацамна тӀехь), администратор кийча хила веза и информаци дӀайала кхечу администраторшка йа Арбитражан комитете дехар дича, нагахь санна иза лелор шера нислуш дацахь къайленца доьзна бакъонашца.

Блоктохаран дехарш

Нагахь муьлхха а декъашхо Википедина а, цуьнан проекташна а зене йолу хийцамаш беш гича, дика ду декъашхочун къамелан агӀон тӀехь лардар . Нагахь санна и тайпа хийцамаш дӀабоьлхуш хилахь, администраторшка дехар дита мегар ду VP:ZKA агӀон тӀехь. Нагахь санна хийцамаш зуламе хилар гуш делахь, ахь дита мегар ду VP:ZKAB агӀон тӀехь блоктохаран дехар.

Блоктохаран хан

Блоктохар — уггаре а радикалан Ӏаткъаман барам бу, иза гойту блокировка йинчу декъашхочун муьлхха а ахча дехкар — проектана зене а, пайде хила тарлуш а. Иза даима а тидаме эца деза, блоктохаран хан къастош.

Цхьана низам дохийначунна блоктохаран хан цхьана сахьтехь дуьйна цхьана дийне кхаччалц хӀотто йеза, амма нагахь санна цунах тера йа гергара низамаш дохор йуха а нислахь, блоктохаран хан жим-жима алсамйала тарло. Цуьнца цхьаьна, тӀаьххьара блоктоьхначул тӀаьхьа дикка хан йаьлча, хала низамаш дохош ца хиллачу декъашхошна блоктоьхна хан алсамйаккха ца йеза (кхечу дешнашца аьлча, дукха хьалха хилла блокировкаш тидаме эца ца йеза). Блоктохаран хан а, хан чекхйаларан хан а къастош тидаме эца деза низамаш дохор низамехь хилар а, системан кепехь хилар а, зуламе хилар а.

Статикан IP-адресашца йоьзна блоктоьхна хан йукъарчу хьолашкахь цхьана баттахь сов хила ца йеза. Динамикин адресаш блоктохар маьӀна долуш бен дац адрес хийцадаллалц йолчу хенан (дукхахьолахь цхьана дийнахь гергга). IP-адресийн диапазонаш, иштта хьалххе дуьйна девзаш долу статикан IP-адресаш, цхьана хенахь дуккха а декъашхоша (школашкахь, университеташкахь, компанешкахь) лело дезаш долу, цхьана баттахь сов йоцчу ханна блоктоха деза, низамаш дохош хилча. Анониман прокси-серверш лаххара а цхьана шарахь блоктоха йеза.

Нагахь санна керла блоктоьхначу декъашхочо шера хӀаллакдаран гӀуллакхаш дахь (вандализм, троллинг, провокацин цӀарца регистраци йар), иза цу сохьта блоктоха тарло хан йоцуш.

Нагахь санна блок дӀайаьккхича, йуьхьанца блок йина хан йуха а дӀайолало, иза дӀайаккха лелийна аккаунт гуттаренна а блоктуху Декъа а, талхийна а аккаунташ гуттаренна а дӀакъевлина йу.

Хьалха лелийначу аккаунтийн блоктохарийн журналера информаци дӀасайаржорца йоьзна йолу йа блоктохар нийса ца хилар гойтуш йолу техникин блоктохарш цхьана секундан ханна хӀиттайо.

Маца блоктоха ца йеза

Блоктухуш, администраторо тидам бан беза, декъашхочунна хаийта, шен гӀуллакхаш проектан бакъонашна а, гӀиллакхашна а дуьхьал хилар. Иза ца хилча, ахь цкъа хьалха декъашхочунна хьалха дӀахаийта веза, цуьнан гӀалаташ билгал а дохуш, проектан бакъонашна дуьхьал долу гӀуллакхаш сацаде аьлла, цу бакъонашца догӀу хьажоргаш дӀайала йеза. Гуш долчу хьолашкахь (масала, массо а вандализм хилча, цхьана маьӀнехь кхерамаш тийсича а, вас йарца а, гуш долчу блоктохарна генадовларца а) йа чолхечу хьолашкахь администраторан бакъо йу хьалххе хаам а ца беш, хӀаллакдаран гӀуллакх сацор дехарца блоктоха.

Дика дагахь хилар тӀеэцарх лаьцна бакъонаш ларйар . Шеко хилча, кхин а кӀезиг луьра барамаш харжа беза,/йа кхечу декъашхошца дагавала веза.

Кхин барамаш хӀинцале а дӀабаьхьначу хьолашкахь (масала, дӀахьедар дар), нагахь санна декъашхочо билгалдаьккхинехь, ша цу кепара зене гӀуллакхаш дан дагахь вац аьлла, йа и гӀуллакх динчул тӀаьхьа йехха хан йаьлла йелахь, декъашхошна блок ца йар чӀогӀа дика ду.

Администраторо ларвала веза блоктохарх а, администраторшца дехарца зӀене вала веза, нагахь санна ша декъашхочуьнца конфликтан хьолехь велахь йа кхерамаш тийсар, вас йар йа кхин хӀаллакдаран гӀуллакхаш деш велахь. Исключенеш йу декъашхочун амалш хӀаллакйеш хилар гуш а, къовсам боцуш а долчу хьолашкахь (вандализм хилча, шен заманхойн биографех лаьцна бакъонаш йохор а, кхин долу гӀуллакхаш а кхаа кикбекан бакъонан исключенеш тӀехь дийцина ), иштта хьал, декъашхочо системан кепара тайп-тайпана администраторшца провокаци йеш хилча.

Декъашхошна шайн лаамца блоктохар дика ца хета, нагахь санна "Блоктохаран бахьанаш" декъехь хьахийна объективан бахьанаш дацахь, йа ша-шена блоктохар. Ша-шена блоктохар "автоматически блоктоха декъашхочо лелош долу IP-адресаш" опцица бакъо йац, нагахь санна и IP-адрес кхечу декъашхоша лело йиш йелахь.

Нагахь санна администраторо хӀинцале а масийттазза цу кепара низам дохорна декъашхочунна блоктоьхна йелахь, цунна хьехар до, гуш йолу вандализм йоцург, йух-йуха а блокировка ца йар. И рекомендаци лелаш йац, нагахь санна администраторо йуккъера йа наставникийн функцеш кхочушъеш блокировка лелош йелахь.

Блоктохаран процедура

Блок дӀахӀоттош, администраторо тидаме эца деза, муха ларйийр йу блок оцу а, кхечу а бакъонашца, лахйийр йуй цо хинйолу проблемаш хила тарло, цу хьолехь лело мегар дуй лардар йа кхин барамаш.

Администраторан аьтто бу белхан накъосташца дагавала, блоктоха йезаш хиларх а, хан йаккха йезаш хиларх а лаьцна. Дискуссин кепаш а, жамӀаш а мухха делахь а, цо шена тӀехь дуьззина жоьпалла ду блоктохарна.

Къовсаме блокаш, билггал сиха йоцуш (дукхахьолахь йеххачу хенахь а, гуттаренна а блокаш йеххачу хенахь лелош болчу нехан) хьалххе йийцаре йан йеза администраторийн форумехь, блокана гӀортор йеш а, цунна дуьхьал а кхин а аргументаш гулйан; нагахь санна санехь дуьхьалонаш елахь, и тайпа блок дӀайахьа дика ца хета. Иштта дийцаре дан деза къовсамехь йолу сихаллин блокаш, уьш дӀахӀиттийначул тӀаьхьа сихха; нагахь санна санехь дуьхьалонаш нислахь, уьш дӀайаха дика ду.

Блоктоьхначу декъашхочун дийцарийн агӀонан тӀехь машар бар

ДӀайазбинчу декъашхошна тӀехь гуттаренна а блоктохаран билгалонаш йита ца йеза хӀокху хьолашкахь:

Блоктохаран коьрта Ӏалашо йу и барам шена тӀебоьдучу декъашхочун гӀуллакхех проектана хила тарлуш долу зе ца хилийтар. Блоктохар лело мегар ду хӀокху хьолашкахь (луьраллица ранжировка йина):

• вас йеш йа провокаци йеш цӀе йолу декъашхо;
• декъашхо, шен дерриге а дакъа вандалистийн а,/йа провокацин а хийцамех лаьтташ долу, иштта рейтинг лакхайаккхаран Ӏалашонца шера дина хийцамаш.

Виртуалан низамаш дохош кхоьллинчу аккаунташна гуттаренна а дехкар леладо масех йуьхь тӀехь низамца . Вас йеш йа провокацин цӀераш йолу декъашхой боцурш, гуттаренна а дехкарш дан деза хӀокху хьолашкахь:

• нагахь санна декъашхочо доккха пайде гӀуллакх дина делахь;
• нагахь санна блоктохаран бахьанаш блоктохаран журнал тӀера гуш дацахь, цхьана бӀаьрг тоьхча, ахча дӀадаларе хьаьжча;
• нагахь санна атта дерриге а конструктиван доцучу дакъаца дисахь бахьана декъашхочун дика дагахь дерг тӀеэца .

Нагахь санна нийса йоцу цӀе йолу аккаунт (амма декъашхо йац) блоктоьхча, блоктохаран бахьанех а, Википеди чохь кхидӀа а дакъалацаран хьелех а лаьцна йаздар авто до бота.

Блоктохаран варианташ

Администраторан блок лелош, ахь дӀайаздан деза хӀара меттигаш, опцеш схьахаржа еза:

• Блоктохаран тайпа: йерриге а проектехь . Нохчийн Википедина йукъахь муьлхха а хийцамаш бар дихкина хилар.
• Блоктохаран тайпа: дакъа. Къаьсттина агӀонаш тӀехь йа билгалчу цӀерийн меттигашкахь хийцамаш барна дуьхьало йе, йа билгалчу гӀуллакхашна дуьхьало е.
• Бахьана . Оцу меттигехь доцца дийца деза блоктохар бахьанех лаьцна (масала, декъашхочо талхийначу бакъонан ссылка, йа Арбитражан комитетан сацам).
• Керла аккаунташ кхоллар дӀадаккха . И опци дӀахӀотто еза, нагахь санна декъашхочо ларамаза нийса йоцу цӀе йолу аккаунт кхоьллина йацахь.
• Цхьана декъашхочунна е-мейлаш дӀасайаржорна дуьхьало йе. ДӀахӀоттаде, нагахь санна лелочо вики-почтах пайда оьцур бу аьлла хета бахьана делахь йа хӀинцале а лелош велахь.
• ХӀокху декъашхочунна дуьхьало йе шайн дийцаран агӀо хийца . ДӀахӀоттайе, нагахь санна декъашхочо шен дийцаран агӀонах пайда оьцуш белахь.

ДӀайазвелла лелахо дӀакъевлича бен:

• "Автоблоктоха оцу декъашхочо лелийна тӀаьххьара IP-адрес." ДӀахӀоттаде, блок ботаца йа кхечу даггара йаздинчун кхин тӀетоьхначу чоьтаца хьакхалуш хилча бен (хӀунда аьлча цо новкъарло йан тарло ботан долахочунна йа Викимедиа лабораторера массо а боташна тӀекхача). Кхин дӀа хьажа VP:Автобтохар .

IP блоктухуш бен:

• "Блоктохар лелайе оцу IP-адресера чубаьхкинчу декъашхошна." ДӀахӀоттайе, нагахь санна IP-адрес лелош делахь вандалистийн хийцамаш бан чоьташ тӀера йа йиллина прокси елахь.

БлокдӀайаккхар

Хенан хийцам йа блок йуьззина дӀайаккхар хила тарло, нагахь санна декъашхочо дош деллехь хӀаллакдаран гӀуллакхаш сацо, нагахь санна материалан хьелаш хийцаделлехь, йа блок гӀалат хилар къобалдина хиллехь.

Блоктохарна латкъам бан, декъашхочо хьалха шеца зӀене вала веза блоктухуш волчу администраторца, хийцаделлачу хьелашках лаьцна цаьрга хаам а беш. Нагахь санна администратор блокдӀайаккха реза вацахь йа цхьацца бахьанашца жоп ца лахь, декъашхочо шен дискуссин агӀон тӀехь кеп дӀахӀотто йиш йу {{unblock}} кхечу администраторийн тидам тӀебахийтархьама, цу йукъана блоктохаран администраторе хьан кхайкхаман жамӀ гойтуш. Йозуш йоцчу администраторан йиш йу блок ша-шех йозуш йоцуш дӀайаккха, нагахь санна блок еш волчу администраторо цу тайпана гӀуллакхна реза цахилар шера ца гайтинехь йа нагахь санна цунна тӀедиллина блок шера гӀалат лоруш делахь. Кхечу хьолашкахь администраторан бакъо йу блоктохаран хаттар хьалаайа администраторийн форумехь, хьалха иза дӀакъевлинчу администраторца дийцаре дина. Нагахь санна, дискуссин массо а декъашхоша дӀахьедарш дина маьӀне аргументаш тидаме а оьцуш, блок дӀайаккхаран хьокъехь дискуссехь дакъалоцуш болчу администраторийн барт ца карийнехь администраторийн форумехь, декъашхочун аьтто бу Арбитражан комитетца зӀене вала.

Цхьадолчу хьолашкахь, блоктоьхначу администраторца дийцаре а ца деш, блоктохар дӀайаккха йиш йу:

• нагахь санна автоблоктохар кхечу декъашхочунна тӀеӀаткъам беш елахь;
• нагахь санна IP-адрес (йа диапазон) блоктохаро дуккха а кхин декъашхой блоктохар хиллехь (хӀокху хьолехь IP блоктохаран исключени арахеца а йиш йу; цу тайпа блоктохар дӀадаккхар декъашхочун тӀечӀагӀдар оьшу );
• нагахь санна блоктоьхна IP-адрес кхин йиллина прокси йацахь;
• нагахь санна блоктухуш волчу администраторо шера бакъо йеллехь блок дӀайаккха цунна лерина долчу шардарехь;
• ГӀалаташ нисдинчул тӀаьхьа галйолу бот дӀайаккха йиш йу.

Аудиторша аудитан жамӀашца доьзна тӀедожийна блокаш дӀайаха йеза, аудиторшца дага а бевлла, бен.

Системин бакъонаш талхорна гуттаренна а блоктоьхна болу декъашхой дӀабаха йиш йу Арбитражан комитето наставникца йа боцуш, нагахь санна дӀабаккхаран ладаме бахьанаш делахь (блоктохарехь гӀалаташ йа декъашхочо шен гӀалаташ тӀеэцар а, шера гайтина проектан деструктив а).

Блоктохаран бахьанаш

Дискуссин инициаторо дан деза:

Тема дехкар дӀакхайкхо деза форуман администраторийн подагӀо тӀехь - VP:FA-TB .

Нагахь санна декъашхочо шена тӀедиллина тема дехкар дохийча, муьлххачу а администраторан бакъо йу цунна блок йан тема дехкар чекхдаллалц йолчу хена чохь. ТӀетоьхначу аккаунташца темана дехкарна уллехула чекхвалар VP:VIRT бакъо йохор лара деза, оцу бакъонца догӀуш сацо деза.

Администраторийн форумехь барт а бина, тема дехкар

Блок йинчу администраторан (йа цуьнан реза хиларца кхечу администраторан) блок йинчу декъашхочун реза хиларца бакъо йу дӀахӀоттийна блок хийца теманийн дехкарца (аьлча а, цунна дихкина цхьацца артиклаш, артиклийн тобанаш хийца теманашца йа кхечу критерийн хьаьжжина а/йа цхьацца цӀерийн меттигаш хийца him.t.d., prohibit a). Тема дихкина хан администраторо къастайо, амма иза цхьана ахзза сов хила ца еза дӀатоьхначу блокан ханна.

Теманан дехкаран хан йухайаккхар йа лахйаран гӀуллакх дӀахьо блоктохаран хан дӀайаккхаран йа лахйаран кепехь (хьажа "БлокдӀайаккхар" дакъа). Тема дехкар хан хийца йа дерриге а дӀадаккха (гуш долу гӀалат хилча дӀадаккхар доцург), ткъа иштта тема дехкар дохийна аьлла блоктохаран хан йухайаккха йа лахйаран, тема дехкар диначу администраторан резахилар оьшу.

Йукъарчу хьесапехь, блок теман дехкарца хийца йеза йа ца еза бохучух лаьцна сацам бо блок дӀахӀоттийначу администраторо, амма нагахь санна декъашхочо хьалха теман дехкар дохийна хиллехь, тӀаккха тӀаьхьа санкцеш еттачу хенахь, дика ду аккаунт блоктохаре гӀерта, иза теман дехкарца хийца а ца хийцина.

Декъашхочунна тема дихкина хила тарло барт хиларца Администраторийн Форумехь (AF) дискуссехь; хӀара, Ӏадатехь, рогӀалла йу, теманаш дехкар ехачу хенашкахь йа хан йоцуш дӀахӀотторан. ХӀокху декъехь "тема дехкар" бохург цу тайпа тема дехкар бен дац, кхечу кепара билгалдаьккхина дацахь.

Дийцаре дӀадолор .

ФА-х лаьцна дийцар дӀадоло йиш йу муьлхха а декъашхочун, шена хетарехь, тема дехкар тоьар ду декъашхочун системан конструктивни йоцу гӀуллакхаш сацо, нагахь санна

• ВП:РК кепашца проблема дӀайаккха гӀертар кхиаме ца хилла йа нийса ца хилла, 1990 ш.
• бахьана ду, ФА-хь дийцарш чекхдаллалц, декъашхочо и гӀуллакхаш ца дарх ларлур ву аьлла хета, йа
• декъашхо хӀинцале а дӀакъевлина ву, амма оцу блоктохарца хийца йиш йолу теман дехкаран уггаре йоккха хан хаъал кӀезиг йу, конструктивни йоцу гӀуллакхаш сацо оьшучул.

Низамехь санна, дийцарш лаххара а 7 дийнахь лаьтта. И хан кхачале дискусси блоктоха йиш йу, нагахь санна тема дехкаран предложени хьашт йоцуш хийцалуш долу хьелаш хийцалахь, йа тема дехкарна дуьхьал шера барт хилча бен.

• ФА тӀехь билгалдаккха хьалхатеттина дехкарш а, церан хан а, цу тайпа хьалхатеттина бахьанех лаьцна бух болуш маьӀна а деш;
• хаам бе тема дихкина хила дагахь волчу декъашхочун ФА-х лаьцна дискусси йолайаларх лаьцна, цуьнан дискуссин агӀон тӀехь.

Дийцаран жамӀаш дар .

Муьлхха а тема дехкар чӀагӀдар ФА-но лара деза, тема дехкар тӀедожор санна.

Муьлхха а администраторо дийцаран жамӀ дан мега ; иштта чулацам дӀабахьар административан гӀуллакхца цхьаьнадогӀуш ду. Нагахь санна жамӀ тема дехкарца доьзна делахь, жамӀан жамӀ диначу администраторо иштта дан деза:

• тема дихкина хиллачу декъашхочунна хаам бар, дехкарш а, церан хан а билгал а йоккхуш;
• агӀон тӀехь хаамаш йазбе VP:FA-TB .

Топик-бан хийцар а, дӀадаккхар а .

Тема дехкаран кегийра ледарлонаш (масала, билгалчу дискуссехь дакъалаца бакъо луш, сервисан цӀерийн меттигашкахь тема дехкар лелаш долчу хенахь) дан мега тема дехкар арахецначу администраторо (йа, церан реза хиларца, кхечу администраторо); и тайпа сацамаш административан гӀуллакхаш лоруш бу.

Тема дехкар хаъал гӀелдаран йа дерриге а дӀадаккхаран хаттар дийцаре дан йиш йу ФА-хь муьлххачу а администраторан; цу тайпана дийцаран жамӀ дӀадоьшу, тема дехкарх лаьцна дийцаран жамӀ санна, цхьана рогӀехь.

Топик-бан

Арбитражан комитетан сацамца АК:850 дехарца (4.3 пункт):

Технически агӀор блок дӀайаккхар леладо RevisionDelete гӀирсах пайда а оьцуш, иза массо а администраторшна лело йиш йолуш йу.

Блокан журналера дӀайаздарш дӀадахар

• Арбитраж: Арбитражан агӀонаш тӀехь декъашхой блоктохаран бакъонаш тидар