Чулацаман тӀегӀо

Атотонилко эль Алто (Атотонилко эль Алто, Халиско)

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Эвла
Атотонилко эль Алто
испан. Atotonilco el Alto[1]
Сурт
ХӀост
ХӀост
20°33′05″ къ. ш. 102°30′29″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх  Мексика
Штат Халиско
Истори а, географи а
Йиллина 1530 шеран 15 июль[2]
Майда
Центран локхалла 1602 метр[1]
Сахьтан аса UTC−6
Бахархой
Бахархой
Идентификаторан терахьаш
Телефонан код +52 391
Поштан индекс 47750[5]
Автомобилан код 14
atotonilco.gob.mx
Картин тӀехь
Атотонилко эль Алто картин тӀехь
Атотонилко эль Алто
Атотонилко эль Алто
Викилармин логотип Викиларми чохь медиафайлаш

Атотонилко эль Алто — Мексикин Халиско штатан Атотонилько-эль-Альто муниципалитетера нах беха меттиг[6].

Географи

[бӀаьра нисйан | нисйан]

Атотонилко эль Алто лаьтташ йу Мексикин малхбузехьара декъехь[7].

Климат

[бӀаьра нисйан | нисйан]
Атотонилко эль Алто климатограмма
ЯФМАМИИАСОНД
 
 
10
 
26
6
 
 
5
 
28
8
 
 
5
 
30
10
 
 
10
 
32
13
 
 
30
 
33
15
 
 
180
 
30
17
 
 
250
 
28
16
 
 
230
 
28
16
 
 
180
 
28
16
 
 
50
 
28
14
 
 
10
 
27
10
 
 
5
 
26
7
Температура °C • Йочанийн барам мм

Кхузахь тропикийн тӀуьна климат йу. ХӀокху регионан климат йовха а, дикка тӀуьна а йу, йочанаш дукхах дерг аьхка, октябрь бутт кхаччалц хуьлу[8].

Истори

[бӀаьра нисйан | нисйан]

15 000 шо гергга хьалха къилбехьа боьлхуш болу кхерсташ лела къаьмнаш хӀокху регионан мохк тӀе кхаьчна. VII-чу бӀешарахь тольтекийн а, Теотиуаканан а Ӏаткъам билгал гуш хилла, ткъа 618-чу шарахь тольтекаша Халиско пачхьалкх кхоьллина. 1325-чу шаре кхаччалц пурепечаш импери коьрта хилла, амма 1510-чу шарахь Селитран тӀамехь Сапотлан, Саюла, Сакоалько олучу меттигерчу берташа пурепечаш арабаьхна. Шен исторехь Халиско регионан мохк тӀехь тайп-тайпана этносийн тобанаш йаьхна, царна йукъахь бапамеш, каксканш, кока, гуачичиле, уичоль, куютекос, отоми, нахуа, текекс, тепеуанш, теко, пурепеча, пином, цаультекас, ксилотлансинго а йу[9].

1521-чу шарахь ацтекаш кара а берзина, испанхой малхбузехьа бирзира. Цара пурепечаш эшийна, ткъа церан коьрта гӀала Цинцунцан — кхин дӀа малхбузехьа экспансин база йина. Тийна Ӏапказ тӀе гӀертаран цхьа бахьана — Азица йохк-эцар йолош кеманаш дар а, махлелоран меттигаш кхоллар а хилла. Кхин цхьа Ӏалашо — кхин а минералан ресурсаш лахар хилла (пурепечаша уьш лакхарчу тӀегӀанехь караерзийна хилар гучудаьлла), иштта цӀеста, дети, деши даккхар а хилла. Меттигера къаьмнаш муьтӀахь дар хала хилла, хӀунда аьлча цхьаалла йолу йаккхий территореш ца хиларна, уьш испанхойн политикин системе йукъабалор хала хилла[10].

1786-чу шарахь Керла Испани шийтта «интендансина» а, кхаа провинцина а йекъна. Гвадалахара интендансина йукъахь хилла хӀинцалера хӀокху меттиган территори[11].

1823 шеран 23 декабрехь дуьйна иза Халиско штатан дакъа ду[12].

Бахархой

[бӀаьра нисйан | нисйан]
Бахархойн статистика 2000 — 2020
Шо Бахархой
2000 26 235 [13]
2010 26 874 [14]
2020 28 678 [4]

Билгалдахарш

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  1. 1 2 Национальный институт статистики и географии Мексики — 1983.
  2. ↑ https://mexico.pueblosamerica.com/i/atotonilco-el-alto/
  3. ↑ Карты Google — 2005.
  4. 1 2 Перепись населения Мексики 2020 года — Национальный институт статистики и географии Мексики.
  5. ↑ https://micodigopostal.org/jalisco/atotonilco-el-alto/
  6. ↑ The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
  7. ↑ Resumen (исп.). INEGI. ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2011 шеран 13 октябрехь
  8. ↑ Cuevas Arias, Carmen Teresa; Ofelia Vargas; Aarón Rodríguez (June 2008). "Solanaceae Diversity in the State of Jalisco, Mexico" (PDF). Revista Mexicana de Biodiversidad. 79 (1). Mexico City: UNAM: 67—79. ISSN 1870-3453. Архивйина 2011 ш. 03 декабрехь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 09 сентябрехь.
  9. ↑ Historia (исп.). Enciclopedia de los Municipios de México Jalisco. Mexico: Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Government of Jalisco (2005). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2006 шеран 5 декабрехь
  10. ↑ Rosa María Espiritu Miguel. Conquista (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  11. ↑ Rosa María Espiritu Miguel. Cronología (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  12. ↑ "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
  13. ↑ Перепись населения Мексики 2000 года — Национальный институт статистики и географии Мексики.
  14. ↑ Перепись населения Мексики 2010 года — Национальный институт статистики и географии Мексики.

Литература

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  • Burton, Tony (2008). Lake Chapala through the ages: an anthology of traveller's tales. Ladysmith, B.C., Canada: Sombrero Books. p. 213. ISBN 978-0-9735191-2-9.
Хьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Атотонилко_эль_Алто_(Атотонилко_эль_Алто,_Халиско)&oldid=11338605»