Алзам (чамбийриг)

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Cloves.JPG

Алзамчамбийриг, хуьлу тропикан миртан (Myrtaceae) доьзалера сизигиум тайпана алзаман диттан (Syzygium aromaticum) дакъийна делладаланза силамаш (зезаган патарш), наггахь эвджени тайпана а лору иза.

Кхиор[нисъе | нисъе чухулара]

Алзам кхиор хала дац, масала, чамхутал санна. Чамбийриг шарахь шозза кхуьу, цу тӀе шортта а кхуьу. Гулйина силамийн ферментаци а хала яц. Дакъадо иза малхехь, каггийча алзаман ша-кепара гӀовгӀа яллалц.

Кхиош харж кӀезиг хиларе терра, чамбечунан мах лахара бу.

Хьолаш[нисъе | нисъе чухулара]

Алзаман бага ягош чам а, ша-кепара чӀогӀа хаза хьожа а хуьлу. Цу тӀе, силаман вагош долу дакъа а, хаза хьожа а концентраци йина тайп-тайпанчу меттигехь. Ша-кепара хаза хьожа хуьлу коьртехь, ткъа вагош долу дакъа гӀаца хуьлу. Алзаман гӀа дакъийначул тӀаьхьа сетташ а, тӀетаӀийча кехат тӀехь эфиран даьттан лар юьтуш хила еза.

Аьхьана алзамо сиха дойу шен лело мега хьолаш, лелор дика а дац.

Иза телхина хилар таллархьама алзам ницкъала ластийна хи чутоха еза. Чамбийриг буха йижа еза я ира хӀоьттина йиса еза корта тӀоьхула болуш. Нагахь иза йижина тӀехула йисахь, иза гӀуочу хьолехь хилар гойту (хӀунда аьлчи деза эфиран даьтта дерриг аьлча санна хӀаваэ дӀадахана).

Лелор[нисъе | нисъе чухулара]

И чамбийриг шуьйра лелайо дерриг дуьненахь, Европехь, Азехь. Цул сов, иза лелайо ХӀиндонезера кретек цигаьркаш еш, наггахь — Малхбузера къаьхьуон барашкахь, кӀуомалан иэдаршкахь, узуш.

Кулинари[нисъе | нисъе чухулара]

Коьртаниг кулинарехь алзам лелайо маринадаш (жӀаьлин-нускалан, стоьмийн-цӀазамийн, жижиган, хасстоьмийн, наггахь чӀерийн) еш. Юкъахь алзам йолу чамбечеран иэдарш, леладо кондитерийн, чӀеран консервийн, йоьхьийн сурсаташ деш.

Литература[нисъе | нисъе чухулара]