Бислиев, Абдул-Хамид Махмудович

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
(Абдулхамид Бислиев дӀасахьажийна кхузе)
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Абдул-Хамид Махмудович Бислиев
Бислиев, Абдул-Хамид Махмудович.jpg
ГӀуллакхан тайпа Ӏилманча
Вина терахь 1944 шеран 1 июнь({{padleft:1944|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Вина меттиг Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР
Кхелхина терахь 1991 шеран 11 ноябрь({{padleft:1991|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (47 шо)
Корматалла физикан-математикан Ӏилманийн доктор
Гражданалла ССРСFlag of the Soviet Union.svg ССРС
Images.png Арахьара суьрташ
Image-silk.png Абдул-Хамид Бислиев

Абдул-Хами́д Махму́дович Бисли́ев (1944 шеран 1 июнь, Семипалатинскан область, Казахийн ССР, СССР — 1991 шеран 11 ноябрь, Соьлжа-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) — физикан-математикан Ӏилманийн доктор, профессор, Нохчийн пачхьалкхан университетан проректор, СССР мисарболатан хиламийн коьрта говзанчах цхьаъ.

Биографи[нисъе | нисъе чухулара]

Вина 1944 шарахь Семипалатински областехь. Цуьнан да вара математикан хьехархо. Цо марзйира шен берашна математика. 1969 шарахь Абдул-Хьамидас чекхъяккхира Москван пачхьалкхан университетан физикан факультет. Циггахь цо чекхъяккхира аспирантура а, кандидатан диссертаци а[1].

1972 шарахь иза Нохчийн пачхьалкхан университетехь болх бан волавелира. Цу хенахь университетан физикан факультетехь цхьаъ бен лаборатори яцар. Бислиевс кхоьллира керла Ӏилманийн гӀирс болуш мисарболатан хиламийн лаборатори. Кхано оцу лабораторехь кечъйира масийтта кандидатан диссертаци а, Бислиеван шен докторан диссертаци а[1].

Иза вара СССР коьрта мисарболатан хиламийн физикан коьрта говзанчах цхьаъ. Цо арахийцира 60 сов Ӏилманийн болх. Царех цхьабераш кхоьчу пачхьалкхашахь арахийцира. Цо тоьлла вузийн а, Ӏилманийн-талламийн институтийн а Ӏилманийн тобанашца цхьана болх бора: Москван пачхьалкхан университетан физикан факультет, А. А. Байкован цӀе йолу институт а, СССР Ӏилманийн академи а, МГУ ядеран физикан Ӏилманийн-талламийн институт а, МГУ физически факультетан мисарболатан проблемийн лаборатори а. Бислиев ларар бахьнехь Нохч-ГӀалгӀайн университетан физикан кафедра яра лараме Ӏилманийн проекташкахь дакъа лоцуш[1]. Бислиевс кечъйина университетехь хилира Ерригсоюзан физикан конференциш.

Валар[нисъе | нисъе чухулара]

Профессор Абдул-Хамид Бислиев вийра 1991 шеран 11 ноябрехь цо шеца волу хьехамийн Ӏилманийн доктор, профессор, Нохчийн пачхьалкхан университетан ректор Виктор Абрамович Кан-Калик гӀо даккхаран бахьнехь. Кан-Калик а, Бислиев а цхьана аравелира университетера. Герз долу неха тобанас ректор схьа а лецна машен чухаийра. Царна новкъало ян гӀерташ волу Бислиев автомат тоьхна вийра[2].

Профессор С. А. Никитинс ядира цуьнан зудчунга:

« … Кризис йолу хенахь ле тоьлла нах… Иза иштта вара… Абдулла оьзда стаг вара. Аса эрадара иза къонахчун дог долуш стаг вара, силаллийн стаг. Цундела цо динарг ца хууш нисделла дац. Иза цуьнан турпалин дог хилар ду[1]

»

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

Литература[нисъе | нисъе чухулара]

Оьрсийн маттахь[нисъе | нисъе чухулара]

  • Ахтаханов Руслан. Памяти Кан-Калика Виктора Абрамовича и Абдул-Хамида Бислиева // Грозненский рабочий. — 2003. — № 2 августа.
  • Вазаева Асет. Ещё раз о чести и достоинстве // Грозненский рабочий. — 2003. — № 20 июня.
  • Висханова П. Миг, озарённый светом // Голос Чеченской Республики. — 1992. — № ноябрь.
  • Умхаева Зарган. Бислиев открывал нам тайны науки и учил доброте // Грозненский рабочий. — 2003. — № 2 августа.
  • Фёдорова Зинаида. Подвиг, неподвластный времени // Столица +. — 2011. — № 97.

Нохчийн маттахь[нисъе | нисъе чухулара]

  • Аболханов Хь. Бислиев Iабдул-Хьамид дагалацарна лерина (чеченский) // Даймохк. — 2011. — № 127.

Хьажорагаш[нисъе | нисъе чухулара]