Абаза-ХIабла

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
(Абаза-Хабль дӀасахьажийна кхузе)
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Эвла
Абаза ХIабла
оьрс. Абаза-Хабль
абаз. Абаза ХIабла
гӀебарт.-чергаз. Абазэ Хьэблэ
Абаза-Хабль.jpg
Пачхьалкх Росси
Федерацин регион Кхарачой-Чергазийчоь
Муниципалан кӀошт Адыге-ХӀаблан кӀошт
Юьртан меттиг Грушкински
Координаташ 44°22′15″ къ. ш. 41°38′20″ м. д.HGЯO
Корта Шхагошев Артур Рауфович
Йиллина 1921 шарахь
ХӀордан сизал локхалла 652 м
Бахархой 577[1] стаг (2010)
Къаьмнийн хӀоттам абазой
Динан хӀоттам бусалба-суннийш
Бахархойн цӀерш абазахӀа́блхой, абазахӀа́блхо
Сахьтан аса UTC+3
Телефонан код +7 87870
Поштан индекс 369 355
Автомобилан код 09
Код ОКАТО 91 203 000 002
Код ОКТМО 91 603 420 106
Абаза ХIабла картан тӀехь
Абаза ХIабла картан тӀехь
Red pog2.svg
Абаза ХIабла картан тӀехь
Red pog2.svg

Аба́за-ХIа́бла (абаз. Абаза ХIабла, гӀебарт.-чергаз. Абазэ Хьэблэ) — Кхарачой-Чергазийн республикан Адыге-ХӀаблан кӀоштан эвла. «Грушкински юьртан меттиган» муниципалан кхолламан юкъайоьду.

Географи[нисъе | нисъе чухулара]

Эвла лаьтта Адыге-ХӀаблан кӀоштан малхбузан зонан къилба-малхбузан декъехь, Большой Щеблонок эркан шинне а берда тӀехь. КӀоштан центран Адыге-ХӀаблан 21 км малхбузехьа ю, Черкесскан къилбаседа-малхбузехьа – 34 км.

Доза ду эвланийн латташца: Грушка малхбалехь, Ново-Урупски малхбузехь.

Эвла лаьтта республикан ломан кӀажошкара хьун-аренан зонехь. Меттиган рельеф шунаш долу меттиг ю тулгӀене аренашца. Эвлан мехкан юккъера локхаллаш 652 метр ю хӀордан тӀегӀан тӀера хьала.

Лаьттан чкъор къастало бес-бесара хиларца. Ду хьалхара кавказан а, ломан кӀажойн а Ӏаьржа латта. Хин тогӀенашкахь байн латтанаш ду.

Гидрографин маша коьртаниг гайтина Большой Щеблонок эрко, лаьттан кӀоргехь доцучу лаьттан бухара хиш а.

Климат барамера-йовха. Шеран юккъера хӀаваан температура бакъхьара ю, +9°С гергга. Июлан юккъера температура +20°С, юккъера январан температура −2°С. Максимум температура кхача тарло +40°С, минимум охьаяла тарло −32°С. Вегетацин мур бахло 210 дийне кхаччалц. Шеран йочанийн юккъера барам бу 700 мм шарахь. Церан коьрта дакъа догӀу майра июль кхаччалц болчу муьрехь. Ӏай а, бӀаьста а дукха хьолахь хьоькху малхбален а, къилбаседа-малхбален а мехаш, церан сихалла 20-30 м/с кхочу.

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Эвла йиллина 1921 шарахь Эльбурган эвлара мухажирша. Топониман цӀе гочйо «абазойн эвла».

1929 шарахь юкъатоьхна керла коьллинчу Грушкински сельсоветан.

Бахархой[нисъе | нисъе чухулара]

Бахархойн дукхалла
2010[1]
577
Къоман хIоттам

2010 шеран Ерригроссийн бахархой багарбаран жамӀашца[2]:

Къам Барам,
ст.
Берриг
бахархойх дакъа, %
абазинаш 559 96,9 %
кхин берш 18 3,1 %
берриш 577 100 %

Инфраструктура[нисъе | нисъе чухулара]

  • Фельдшерийн-акушерийн пункт — ур. Первомайски, 39.
  • Юьртан оьздангаллин цIа — ур. Первомайски, 36.

Дин[нисъе | нисъе чухулара]

Эвлахь цхьаъ маьждиг ду.

Урамаш[нисъе | нисъе чухулара]

Эвлахь шиъ бен урам дац

Октябрьски
Первомайски

Сахьтан аса[нисъе | нисъе чухулара]

Map of Russia - Moscow time zone.svg

Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]