Avarhoyn mott
| nohçiyn mattah́ yolu ćeraş !!! | |
| Şay će: |
ocu neha şay metta će + cara maallara !!! |
|---|---|
| Mehkaş: |
mehkaş, i mott buycuş !!! |
| Mehka daaq́a: |
mehka daq́oş paçh́alqeh́, i mott búycuş bolu |
| I muott dúycaş bolu neha duqalla: |
i mott búycuş boluçeran duqalliyn terah́ |
| Loqalla: |
i moutt duqa búycuş yolu mettig |
| Larar: |
bella hila mega |
| Bella: |
maca bella iza muott + h̗inca h̗u muott buiza |
| Metta daq́oş | |
| Kadegar: |
6 caj laqara kadegar dúnenan mettanaşiy (h́aźa. lahah́a) !!! |
|
h̗ra kerla moǵan golan h́alha:, ::, ::: qin dja.!!! ??? dózal
|
|
| Yazdar: |
múlha yoza lelado ocu mattaca |
| Mettan işarş | |
| PAÇM 7.75–97: |
vayn nohçiyn paçh́alqan metta işarçe ya terh ́ |
| ISO 639-1: |
metta işar ISO 639-1 !!! |
| ISO 639-2: |
metta işar ISO 639-2 (nagah́ şia' – h́aźa. lahah́a) !!! |
| ISO 639-3: |
metta işar ISO/DIS 639-3 !!! |
| H́aźa. işta: Masso q́ámniy mettanaş | |
ЖIайхойн мотт я Суьйлийн мотт (Жlайх. МагӀарул мацӀ) къилбаседе-малхбален кавказан мотт ДегIастанахь, Оьрсийн Федераци чохь бу. 600 000 оцул нах буьйца жIайхойн мотт, дукха хIокхеран нах ДегIастанахь. Абат жIайхойн маттахь кириллицан абат бу. Дош «МагӀарул мацӀ» жIайхойн маттахь «Мотт ломара» маьIна ду.
Чулацам |
КъамелIаморг
| ЖIайхойн | Нохчийн |
|---|---|
| ВорчIами | Маршалла (божарийн) |
| ЙорчIами | Маршалла (зударийн) |
| РорчIами | Маршалла ду шуьга |
| Салам | Салам |
| Салам-гIалайкум | Ассаламу Iалайкум |
| ВагIалацкум-салам | Ва Iалайкум ассаламу |
| Щиб хIal бугеб? | Муха ду гIллакхаш? |
| Баркала, лъикI буго! | Дика ду, баркалла |
| Дуда цIар щиб? | Хьан цIе хIун ю? |
| Чан сон дур бугеб? | Мас шо ду хьан? |
| Киве мун унев вугев? | Стенга воьду хьо? |
| ТIаса лъугьа | Бехк ма биллалахь |
| Мун вихьиялдаса дун вохарав вуго | Девзина хаза хета |
| У | ХIаъ |
| Нахъа лъикI рихьаги | Iодика йойла |
| Гьайгьай | Дера еза |
ЖIайхойн абат
Абат жIайхойнчу абатахь кириллицан абат бу. 51 элп абатахь бу. Нохчийнчу абатах чIогIа тера хIайхойн абат бу. 1928-1937 шо, хIайхойн мотт латинийн элпехь бара.
| А а | Б б | В в | Г г | Гъ гъ | Гь гь | ГI гI | Д д |
| Е е | Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Къ къ |
| Кь кь | КI кI | КIкI кIкI | Кк кк | Л л | М м | Н н | О о |
| П п | Р р | С с | Т т | ТI тI | У у | Ф ф | Х х |
| Хх хх | Хъ хъ | Хь хь | ХI хI | Ц ц | Цц цц | ЦI цI | ЦIцI цIцI |
| Ч ч | ЧI чI | ЧIчI чIчI | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь |
| Э э | Ю ю | Я я |
Диалекташ
ЖIайхойнчу маттахь 15 диалект бу. Къилбаседе-ДегIастанахь Кхунжакх, Казбек, Гуниб, Губет, и кхечу диалектца бу. Къилбенан-ДегIастанахь Андалал, Гидатль, Антсукх, Чарода, Тлярата, Цумада, Цунта, и кхечу диалектца бу.[1]
Кхин хьажа
Билгалдаккхар
- ↑ Гочдар таптара Avar language ингалсанчу Википедийахь
Ḣaźorigaş
- (Ингалсан) Етнологь таптар
- (Ингалсан) Unilang.org ЖIайхойн меттан къамелIаморг
- (Оьрсийн маттахь) ЖIайхойн маттахь лаьцна оьрсийн маттахь
- (Французхойн) ЖIайхойн меттан шаIамалург
| Кавказан меттанаш | ||
|---|---|---|
| Абазойн | Абхазхойн | ГIалгIайн | ЖIайхойн | Нохчийн | Тадыгийн | ||
ХIара кавказанчу маттех лаьцна таптар хIинцца дендалаз таптар ду. Хьайн йиш ялахь, гIо де из чекхдаккха
