Америкин Цхьаьнакхетта Штаташ

Хlара гlирс Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
(Дlасахьажийна кху Ӏамерикан ХӀоьттина Мехкаш)
Дехьавала оцу: навигаци, лаха
Америкин Цхьаьнакхетта Штаташ
United States of America
Flag of the United States.svg Герб Америкин
Америкин Байракх Америкин Герб

Меттиг гар: 43°20′00″ к. ш. 45°40′00″ м. г. / 43.333333° к. ш. 45.666667° м. г. (G) (O)

United States (orthographic projection).svg
US states by date of statehood3.gif
Дай кхайкхаман илли: «Делан тӀе болх билла» (с 1956)
рус. «На Бога уповаем»
 (лат., ХӀоьттина)
ингл. «Out of Many, One», нох. «Дукхах — цхьаъ», иштта «цхьаъ - дукхах»»
Кхайкхаман илли: «Седарчийн сийлалла» (ладогlа )
Кхоллайелла 4 июлехь 1776 шарахь
Маьрша йаьлла хан 27 Эрх бутт 1776 шо (оцу Йоккха Британех)
(ТӀеэцна 3 сентябрехь 1783)
Пачхьалкха коьрта мотт Ингалса мотт (долуш дерг;кехаташ тӀяхь хӀара бу аьлла къастийна мотт бац)
Коьрта шахьар Вашингтон
Яккхийра шахьарш Керла-Йорк, Лос-Анджелес, Чикаго, Лас-Вегас, Майами, Даллас, Сан-Франциско, Хьюстон, Сан-Антонио, Сан-Диего, Бостон, Филадельфия, Сиэтл, Детройт, Денвер, Финикс, Индианаполис, Колумбус, Атланта.
Куьйгаллийн барам федеративни республик
Паччахь Барак Хусейн Обама II
Джозеф Робинетт Жим-Байден
Аре
• Деригге латта →
• % хина тlехле. →
4-гlа ю дуьненан чохь
9 518 900 км²
6,76
ДЧС (НЭТ)
  • Деригге (2009)

$14,256 трлн
ДЧС (дозалла)
  • Деригге (2009)
  • Цхьан адаман цlарах

$14,256 трлн  (1-гl)
$46 381  (4-гl)
АДКМ (2008) 0,902[1] (чӀогӀа лекхара) (4-гl)
Дакъошца йолу къома цlераш Ӏамерхо, Ӏамерхой(йоӀ), Ӏамерхой.
Ахча Доллар ӀХМ (USD,ишар 840)
Дуьнена машан цlераш .us, .mil, .gov.
Зlен ишар +1
Сахьатан аса -5…-10
  1. Human Development Index and its components

Америкин Цхьаьнакхетта Штаташ[1](en. United States of America) Къилбаседaн Ӏмерикан мохк бу, къилбехь Мексикац къилбседехь Канадац доза а долуш. Ӏамерикан мехкаш малх балехьа, малх бузехь, Атлантик а кӀорга хӀордац ара болуш болун мохк бу.

Викингш дӀабоьвлча Керла-Дуьненан йисте испанцаш кхаьчча.1492 шарахь октябрь баттахь испански экспедици кхечир Сан-Сальвадор аьлла гӀайре тӀе,шайн куьгаллехь Христофор Колумб а волуш. 1507 шарахь лотарингски географо Мартин Вальдземюллерс Керла-Дуьненан Ӏамерика аьлла цӀе тилла сацам бина,флорентийски хӀордталлархочун цӀарах Америго Веспуччи. Эцу хенахь Ӏамерика таллам болабелла. 1513 шарахь испански конкистадорас Хуан Понсе де Леонс дӀабилна гӀайренаах Флорида, циггахь 1565 шарахь кхоллаелла дуьххьарлера даиман йолу европейски колони, цара кхоьллан Сент-Огастин аьлла шахьар.1530 шо чекхдолуш Эрнандо де Сотос дӀайилна Миссисипи, кхи дӀа Арканзас хи долче кхаьчча иза.

ХӀара мохк карийнарг Христофор Колумб ву, испанхо а волуш ша къомах. Цунна ша дӀайилнаг Инди ю моьтш хилла, амма иза бакъ ца хиллера. Европейцаш хӀорд-кеманахь адамаш далош IХМ махкахь шай колониш кхолла буьйлабелира, амма индейцаш шайбоца наханна реза бацара.

Таханалерачу дийнахь ӀХМ дуьненчохь уггаре чогӀа пачхьалкх лораш ю.

Хьажа. кхин [нисйé]

Билгалдаккхар [нисйé]

  1. А.Г. Мациев, А.Т Карасаев Русско-чеченский словарь. — Русский язык, 1978. — 728 с.