Нохчийн абат
ХІара таптар Википедийара ду
| Нохчийн абат | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| А | Аь | Б | В | Г | ГІ |
| Д | Е | Ё | Ж | З | И |
| Й | К | Кх | Къ | КІ | Л |
| М | Н | О | Оь | П | ПІ |
| Р | С | Т | ТІ | У | Уь |
| Ф | Х | Хь | ХІ | Ц | ЦІ |
| Ч | ЧІ | Ш | Щ | ъ | ь |
| Э | Ю | Юь | Я | Яь | І |
Нохчийн абат — XX-гIа бIешо доладалале нохчаш яздора Iаьрбийн элпнашца, амма 1925 шарахь Советан Iедало политикан бахьанаш хьалха даьхна, тIеийцара керла, латинийн бух тIехь йолу, нохчийн алфавит. Оцу алфавитан авторш бара: X. Ошаев а, М. Сальмурзаев а.
1938 шарахь оьрсийн, кириллицан алфавит тIе хийцара, цул хьалха хилйолу латинийн алфавит.
1991 шарахь Нохчийчоьно ша йозушйоцу пачхьалкх ю аьлла дIахьедар динчула тIаьхьа, юкъаяьккхина аьлла дIакхайкхира латинийн алфавит (туркойн кепехь). Делахь иза дIасаяржо аьтто ца белира, хIунда аьлча и боцург а, шортта тайп-тайпана баланаш Нохчийн къона пачхьалкхана хьалха хIиттина дела.
1992 шарахь тIелаьцна йолу алфавит.
| A a | Ä ä | B b | C c | Ċ ċ | Ç ç |
| Ç̇ ç̇ (Ḉ ḉ)¹ |
D d | E e | F f | G g | Ġ ġ |
| H h | X x | Ẋ ẋ | I i | J j | K k |
| Kh kh (Ḱ ḱ)² |
L l | M m | N n | Ŋ ŋ | O o |
| Ö ö | P p | Ph ph (Ṗ ṗ)³ |
Q q | Q̇ q̇ (Ǩ ǩ)⁴ |
R r |
| S s | Ş ş | T t | Th th (Ṫ ṫ)⁵ |
U u | Ü ü |
| V v | Y y | Z z | Ƶ ƶ | Ə ə |
¹, ², ³, ⁴, ⁵ — alternativ abat.
