Максвелл, Джеймс Клерк

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Дехьа гӀо: навигаци, лаха
Джеймс Клерк Максвелл
James Clerk Maxwell
James Clerk Maxwell.png
ГӀуллакхан тайпа:

физика, математика, механика

Вина

13 июнехь 1831({{padleft:1831|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})

Вина меттиг:

Эдинбург, Шотланди, Йоккха Британи

Кхелхина

5 ноябрехь 1879({{padleft:1879|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:5|2|0}}) (48 шо)

Кхелхина меттиг:

Кембридж, Англи

Гражданалла:

Йоккха БританиFlag of the United Kingdom.svg Йоккха Британи

СовгӀаташ:
  • Смитан совгӀат (1854)
  • Адамсан совгӀат (1857)
  • Румфордан Медаль (1860)
Куьг таӀор

куьг таӀор

Джеймс Клерк Ма́ксвелл (инг. James Clerk Maxwell; 1831 шаран 13 июнь, Эдинбург, Шотланди — 1879 шаран 5 ноябрь, Кембридж, Англи) — Шотландера ваьлла гӀарвелла британийн физик, математик, механик. Лондонан паччахьан юкъараллин декъашхо (1861 шо).

Эдинбурган академи (таханлера сурт)
Эдинбурган университет XIX бӀешо дӀадолалуш
Тринити-колледжан Доккху ков (Great Gate)
24 шо кхечна Максвелл даьндарг керах йолуш
Майкл Фарадей (1861 шо гергга)
Максвелл шен зудчунца Кэтрин Мэри (1869 шо)
Максвеллан дӀасадаржаран масал
«Шотландкех лента» («Тартанан лента») — дуьненахь хьалхарниг босболу сурт
Конденсаторан чохь дӀахилоран ток гойтуш долу сурт
Максвеллс Питер Тэтан язйина открытка. Цу техь язйина dp/dt
Титульный лист «Трактата»
Генри Кавендиш
Кавендишан лаборатори чувоьдучохь йолу нартол

Бевзуш болу дешархой[нисъе | нисъе чухулара]

  • Джордж Кристал
  • Ричард Глэйзбрук
  • Артур Шустер
  • Амброз Флеминг
  • Джон Генри Пойнтинг

СовгӀаташ[нисъе | нисъе чухулара]

  • Смитан совгӀат (1854)
  • Эдинбурган паччахьан юкъараллин декъашхо (1856)
  • Адамсан совгӀат (1857)
  • Румфордан медаль (1860)
  • Лондонан паччахьан юкъараллин декъашхо (1861)
  • Бэйкериански лекци (1866)
  • Эдинбурган университетан сийлахь литературан доктор (1870)
  • Американ исбаьхьаллин а, Ӏилманийн а академин кхоьчу пачхьалкхара декъашхо (1874)
  • Американ философин юкъараллин декъашхо (1875)
  • Гёттингенан Ӏилманийн академин член-корреспондент (1875)
  • Оксфордан университетан Сийлахь граждански бакъонан декъашхо (1876)
  • Нью-Йоркан Ӏилманийн академин сийлахь декъашхо (1876)
  • Нидерландин паччахьан Ӏилманийн академин декъашхо (1877)
  • Австрин Ӏилманийн академин кхоьчу пачхьалкхара член-корреспондент (1877)
  • Падуански университетан сийлахь физикин доктор (1878)
  • Вольтан совгӀат (1878)

Виццивар[нисъе | нисъе чухулара]

  • Максвеллан цӀе тиллина магнитан Ӏоврашан бараман СГС системехь. Уитстонан тӀайн цхьа тайп ю Максвеллан цӀе тиллина.
  • СовгӀаташ а, фондаш а. Максвеллан бераш дацара. Цуьнан зудчо, Кэтрин Мэри, ша леш хенахь, шен маьл долу ахча дитира Кавендишан лабораторин. Оцу ахчанах кхоьллинера Максвеллан стипенди. Иза луш яра тоьлла аспиранташан. И стипенди шен хенахь луш яра кхоно гӀарбевлла Ӏилманчашна, масала Пётр Капица[1]. 1961 шарахь Британин физикан институтас кхоьллира Максвеллан цӀе йолу медаль а, совгӀат а (Maxwell Medal and Prize). Иза луш ю къона Ӏилманчашна теорин, матиматикан я лору физикан чу гӀарбаьлла билламан[2]. Лондонан университетехь кхоьллина Максвеллан профессоран дарж а, Максвелан цӀе йолу студентийн юкъаралла а. 1977 шарахь кхоьллира Максвеллан цӀе йолу фонд (James Clerk Maxwell Foundation). Оцу фондас яш ю физикашна а, математикашна а, инженерашна а конференциш[3].

Коьрта белхаш[нисъе | нисъе чухулара]

Шен маттахь[нисъе | нисъе чухулара]

Оьрсийн метта даьккхинарш[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. В. П. Карцев. Максвелл. — С. 288—289.
  2. The Maxwell medal and prize (ингалс.). Institute of Physics. Архив йина хьалхара хьастачура 18 август 2011. Теллина 8 август 2010.
  3. James Clerk Maxwell Foundation (ингалс.). Архив йина хьалхара хьастачура 18 август 2011. Теллина 8 август 2010.

Литература[нисъе | нисъе чухулара]

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]

1000HA.png