Ǵalǵayn mott
| nohçiyn mattah́ yolu ćeraş !!! | |
| Şay će: |
ocu neha şay metta će + cara maallara !!! |
|---|---|
| Mehkaş: |
mehkaş, i mott buycuş !!! |
| Mehka daaq́a: |
mehka daq́oş paçh́alqeh́, i mott búycuş bolu |
| I muott dúycaş bolu neha duqalla: |
i mott búycuş boluçeran duqalliyn terah́ |
| Loqalla: |
i moutt duqa búycuş yolu mettig |
| Larar: |
bella hila mega |
| Bella: |
maca bella iza muott + h̗inca h̗u muott buiza |
| Metta daq́oş | |
| Kadegar: |
6 caj laqara kadegar dúnenan mettanaşiy (h́aźa. lahah́a) !!! |
|
h̗ra kerla moǵan golan h́alha:, ::, ::: qin dja.!!! ??? dózal
|
|
| Yazdar: |
múlha yoza lelado ocu mattaca |
| Mettan işarş | |
| PAÇM 7.75–97: |
vayn nohçiyn paçh́alqan metta işarçe ya terh ́ |
| ISO 639-1: |
metta işar ISO 639-1 !!! |
| ISO 639-2: |
metta işar ISO 639-2 (nagah́ şia' – h́aźa. lahah́a) !!! |
| ISO 639-3: |
metta işar ISO/DIS 639-3 !!! |
| H́aźa. işta: Masso q́ámniy mettanaş | |
Ǵalǵayn, ГIалгIайн мотт — (гlалг. ГIалгIай мотт, Оьрсийн маттахь: Ингушский язык) къилбаседе-малхбален кавказан мотт ГIалгIайн мехкахь бу. 415 000 оцул нах буьйца гIалгIайн мотт, дукха хIокхеран нах ГIалгIайн мехкахь и Нохчийчохь. Абат гIалгIайн маттахь кириллицан абат бу. Нохчийн маттах чIогIа тера гIалгIайн мотт бу, дукха дешнаш оццу нан меттанех. Нохчō гIалгIайн мотт мегар кхета, и ГIалгIай нохчийн мотт кхин а мегар кхета. [1]
Чулацам |
КъамелIаморг
| ГIалгIайн | Нохчийн |
|---|---|
| Iуйре дика хийла | Iуьйре дика йойла |
| Де дика хилда | Де дика йойла |
| Сийре дика хийла | Суьйре дика йойла |
| Салам | Салам |
| Ассаламу Iалейкум | Ассаламу Iалайкум |
| Ва Iалейкум ассаламу | Ва Iалайкум ассаламу |
| ХIаа | ХIаъ |
| А | ХIан-хIа |
| Баркал | Баркалла |
| Иза-м хIама дацар | Массарна а |
| ---- | ---- |
| Тахан | Тахана |
| Селхан | Селхана |
| Кхоана | Кхана |
| Эрсий мотт | Оьрсийн мотт |
| Нохчий мотт | Нохчийн мотт |
| ГIалгIай мотт | ГIалгIайн мотт |
| Наьна мотт | Ненан мотт |
| Къулбаседе | Къилбаседе |
| Къулбехьара | Къилбенан |
| Малхбузе | Малхбузе |
| Малхбоалехье | Малхбале |
| Укхаза | Кхузахь |
| ЧIоагIa | ЧIогIа |
| Книжка | Жайна, Книга |
| Сесаг | Зуда |
| МаIа маг | Кхузахь |
| ЙоI | ЙоI |
| КIаьнк | КIант |
| Мукъам | Музыка |
| ХIанз | ХIинцца |
| ---- | ---- |
| Со, Са, Сона, Аз | Со, Са, Суна, Ас |
| Хьо, Хьа, Хьона, Iа | Хьо, Хьан, Хьуна, Ахь |
| Из, Цун, Цунна, Цо | Иза, Цуьнан, Цунна, Цō |
| Вай, Вай, Вайна, Вай | Вай, Вайн, Вайна, Вай |
| Тхо, Тха, Тхона, Оаха | Тхо, Тхан, Тхуна, Оха |
| Шу, Шун, Шоана, Оаша | Шу, Шун, Шуна, Аша |
| Уш, Цар, Царна, Цара | Уьш, Церан, Царна, Цара |
| Ер, ДIара | ХIара, ДIара |
| ---- | ---- |
| ЦаI | Цхьаъ |
| Шиъ | Шиъ |
| Кхоъ | Кхоъ |
| Диъ | Диъ |
| Пхиъ | Пхиъ |
| Ялх | Ялх |
| ВорхI | ВорхI |
| БархI | БархI |
| Ийс | Исс |
| Итт | Итт |
ГIалгIайн абат
| А а | Аь аь | Б б | В в | Г г | ГI гI | Д д | Е е |
| Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Кх кх | Къ къ |
| КI кI | Л л | М м | Н н | О о | П п | ПI пI | Р р |
| С с | Т т | ТI тI | У у | Ф ф | Х х | Хь хь | ХI хI |
| Ц ц | ЦI цI | Ч ч | ЧI чI | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы |
| Ь ь | Э э | Ю ю | Я я | Яь яь | I |
Кхин хьажа
Bilgaldaqqar
- ↑ Matsiev, A.G.. A Short Grammatical Outline of the Chechen Language. Kensington, Maryland: Dunwoody Press, 1995.
Ḣaźorigaş
- (Ингалсан) Етнологь таптар
- (Оьрсийн маттахь) Оьрсийн-гIалгIайн дошам
- (Оьрсийн маттахь) ГIалгIайн меттан къамелIаморг
- (Оьрсийн маттахь) Ингушетия.ru
- (ГIалгIайн) Керланаш гIалгIайн и оьрсийн меттанех
| Кавказан меттанаш | ||
|---|---|---|
| Абазойн | Абхазхойн | ГIалгIайн | ЖIайхойн | Нохчийн | Тадыгийн | ||
ХIара кавказанчу маттех лаьцна таптар хIинцца дендалаз таптар ду. Хьайн йиш ялахь, гIо де из чекхдаккха
